Шүүхийн шийдвэр, шүүгчээр баталгаажуулсан эвлэрлийн гэрээ буюу шүүгчийн захирамжийг эсрэг тал сайн дураар биелүүлэхгүй бол та албадан гүйцэтгүүлэх эрхтэй. Хамгийн чухал нь хугацаа алдахгүй байх, хөрөнгийг эрт хамгаалах.
Хэзээ албадан гүйцэтгүүлэх боломжтой вэ?
Шийдвэр хуулийн хүчин төгөлдөр болсны дараа: шийдвэрийг гардан авснаас хойш 14 хоногт давж заалдах гомдол гараагүй, эсвэл дээд шатны шүүх гомдлыг хянаж шийдвэрлэсэн бол (ИХШХШТХ-ийн 120.1, 120.2). Дээд шатны шүүх шийдвэрийг өөрчилсөн бол өөрчлөгдсөн хэлбэрээр нь гүйцэтгэнэ.
Гүйцэтгэлд дараах баримт бичиг хамаарна (ШШГТХ-ийн 6.2, 19.1):
- шүүхийн шийдвэр;
- хялбаршуулсан журмаар гарсан шүүгчийн захирамж;
- шүүгчээр баталгаажуулсан эвлэрлийн гэрээ — дахин нэхэмжлэл гаргах шаардлагагүй (ИХШХШТХ-ийн 74¹.8, 74¹.9);
- шүүхээр баталгаажуулсан арбитрын шийдвэр, нотариатчийн мэдэгдэх хуудас.
Талуудын хооронд бичгээр тохиролцсон баримт дангаараа гүйцэтгэх баримт бичиг болохгүй.
Шийдвэр гарахаас өмнө хөрөнгийг хамгаалах
Хариуцагч нэхэмжлэлийн талаар мэдсэний дараа хөрөнгөө бусдад шилжүүлэх эрсдэлтэй. Иймд нэхэмжлэл гаргахдаа буюу хэрэг хянагдаж байх үед шүүгчээс шийдвэрийн биелэлтийг баталгаажуулах арга хэмжээ хүсэж болно (ИХШХШТХ-ийн 69): хөрөнгө, мөнгийг нэхэмжлэлийн дүнгээр битүүмжлэх, дансны зарлагыг зогсоох, хөрөнгөтэй холбоотой ажиллагааг хориглох зэрэг. Захирамж гарсан өдрөөсөө биелэгдэнэ (70.1). Нэхэмжлэл хэрэгсэхгүй болбол хариуцагч учирсан хохирлоо нэхэмжилж болохыг анхаарна уу (70.3).
Гурван алхам
- Шүүхэд хүсэлт гаргах. Шийдвэр гаргасан шүүхэд албадан гүйцэтгүүлэх хүсэлт гаргана. Шүүгч захирамж гаргаж, шүүгчийн туслах 7 хоногийн дотор шийдвэр, гүйцэтгэх хуудсыг шийдвэр гүйцэтгэх байгууллагад хүргүүлнэ (ИХШХШТХ-ийн 185).
- Ажиллагаа үүсэх. Ахлах шийдвэр гүйцэтгэгч ажлын 3 өдрийн дотор ажиллагаа үүсгэнэ (ШШГТХ-ийн 21.1). Төлбөр төлөгчийн хаяг, ажлын газар, данс, хөрөнгийн талаар мэдэж буй бүхнээ шийдвэр гүйцэтгэгчид өгвөл ажиллагаа хурдасна.
- Албадан гүйцэтгэх. Дансны үлдэгдлийг битүүмжилж төлбөр гаргуулах (50), цалин, орлогоос суутгах — хувийг шийдвэр гүйцэтгэгч тогтооно (89.1), хөрөнгө битүүмжлэх, хураах, албадан худалдах (49, 54, 63), 50 сая ₮-өөс дээш төлбөрт гадаадад зорчих эрхийг түдгэлзүүлэх (59).
Хугацаа ба зардал
| Асуудал | Хуулийн зохицуулалт |
|---|---|
| Гүйцэтгэлд хандах хугацаа | Шийдвэр хүчин төгөлдөр болсноос хойш 4 жил; арбитр, нотариатын баримтад 3 жил (ШШГТХ-ийн 18.1). Хүндэтгэн үзэх шалтгаантай бол шүүхээр сэргээлгэж болно (18.2). |
| Ажиллагааны нийт хугацаа | Нэг тоогоор заагаагүй; хөрөнгө байгаа эсэх, төлбөр төлөгчийн эсэргүүцлээс шалтгаална. Шийдвэр гүйцэтгэгч хугацаа хэтрүүлсэн нь ажиллагааг дуусгавар болгохгүй (16.1). |
| Зардал | Төлбөр авагчаас урьдчилан гаргуулж, шаардлага хангагдвал төлбөр төлөгчөөс нөхөн гаргуулна (118.3, 118.4). Хэмжээг тооцоолуураар бодож болно. |
| Гүйцэтгэх хуудас дахин авах | Хуудас тутамд 100 ₮ (Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хууль-ийн 7.1.3). |
Төлбөр төлөгч хөрөнгөө нуусан бол?
Шийдвэр гүйцэтгэгч улсын бүртгэлээс лавлагаа авч, төлбөр төлөгч, түүний хөрөнгийг эрэн сурвалжилна (ШШГТХ-ийн 57, 58). Хөрөнгөө бусдад шилжүүлсэн бол дүр үзүүлэн, эсвэл өөр хэлцлийг халхавчлан хийсэн хэлцлийг хүчин төгөлдөр бусад тооцуулах нэхэмжлэл гаргаж болно (Иргэний хууль-ийн 56.1.2, 56.1.3). Шийдвэр гүйцэтгэлд саад учруулах зорилгоор хөрөнгөө нуух, мэдүүлгээ зориуд буруу гаргах нь гэмт хэрэг (Эрүүгийн хууль-ийн 21.7). Ийм тохиолдолд өмгөөлөгчийн оролцоо үр дүнтэй.
Тусламж хэрэгтэй юу?
Өмгөөллийн Гэгээ солюшн ХХК шийдвэр гүйцэтгэлийн ажиллагааны бүх шатанд — хэрэг хянан шийдвэрлэх явцад эрх хязгаарлуулах хүсэлт гаргахаас эхлээд гүйцэтгэх хуудас гаргуулах, өмч тогтоох, албадан гүйцэтгэлийн явцад төлөөлөх хүртэл — үйлчилгээ үзүүлдэг.
📞 +976 9901 1692 · ✉️ [email protected]
📍 Сүхбаатар дүүрэг, 8-р хороо, Тусгаар тогтнолын ордон, 8 давхар, 808 тоот
Энэхүү нийтлэлийг өмгөөлөгч Ц.Батнасан бэлтгэв. Хуулийн заалтыг 2026.10.02-ны байдлаар legalinfo.mn-ээс тулгав. Нийтлэл нь ерөнхий мэдээллийн зорилготой бөгөөд тодорхой хэрэг маргаанд хамаарах хууль зүйн зөвлөгөө биш болно. Таны нөхцөл байдалд тохирсон зөвлөгөө авахыг хүсвэл бидэнтэй холбогдоно уу.